Tư vấn miễn phí
Giờ làm việc

7:30 AM - 20:30 PM

Hotline tư vấn

0962 678 090

Nguyên nhân của rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một rối loạn phát triển ảnh hưởng đến cách mà một cá nhân tương tác xã hội, giao tiếp và hành vi. Nguyên nhân của ASD vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng có sự kết hợp của yếu tố gen và môi trường. Một số yếu tố gen có thể góp phần vào sự xuất hiện của ASD, và các yếu tố môi trường như nhiễu độc học, các vấn đề sức khỏe của mẹ khi mang thai và sinh, cũng có thể tác động đến việc phát triển não và gây ra các biểu hiện của rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ. Tuy nhiên, mặc dù đã có nhiều nghiên cứu, nhưng nguyên nhân cụ thể của ASD vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu và là một lĩnh vực nghiên cứu tích cực.

Nguyên nhân của rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

Rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ là gì?

Rối loạn phổ tự kỷ (tên tiếng Anh là Autism spectrum disorder và viết tắt là ASD) là một khuyết tật phát triển có thể gây ra những thách thức đáng kể trong xã hội, giao tiếp và hành vi. Nhìn bề ngoài thì những người mắc ASD trông khác biệt với những người khoẻ mạnh khác, nhưng những người mắc ASD có sự khác biệt trong giao tiếp, tương tác, cư xử và học hỏi theo những cách khác với hầu hết những người xung quanh. Khả năng học tập, tư duy và giải quyết vấn đề của những người mắc chứng ASD có thể từ thiên tài đến khó khăn nghiêm trọng. Một số người mắc ASD cần được giúp đỡ rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày, còn những người khác có thể cần ít hơn.

Chẩn đoán ASD hiện bao gồm một số tình trạng từng được chẩn đoán riêng biệt: Rối loạn tự kỷ, rối loạn phát triển lan tỏa - không đặc hiệu (PDD-NOS) và hội chứng Asperger. Những tình trạng này hiện nay đều được gọi là rối loạn phổ tự kỷ.

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một vấn đề ảnh hưởng đến hệ thần kinh cũng như sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Rối loạn này thường xuất hiện trong 3 năm đầu đời của trẻ.

Một số trẻ em mắc chứng ASD dường như sống trong thế giới của riêng chúng. Trẻ không quan tâm đến những đứa trẻ khác và thiếu ý thức xã hội. Trẻ mắc ASD tập trung vào việc tuân theo một thói quen nào đó, thậm chí đó chỉ là các hành vi bình thường. Một đứa trẻ mắc chứng rối loạn này cũng thường gặp khó khăn khi giao tiếp với người khác. Trẻ có thể không bắt đầu nói sớm như những đứa trẻ khác và không muốn giao tiếp bằng mắt với người khác.

Nguyên nhân gây rối loạn phổ tự kỷ

Nguyên nhân chính xác của rối loạn phổ tự kỷ hiện giờ vẫn chưa được khẳng định, tuy nhiên, những cơ chế có thể gây ra rối loạn này ngày càng được nhận biết rõ hơn. Không có một nguyên nhân duy nhất gây ra tự kỷ và không có một kiểu tự kỷ duy nhất.

1. Yếu tố môi trường 

Yếu tố môi trường không thuận lợi làm tăng nguy cơ bệnh tự kỷ ở trẻ như hóa chất độc hại, ô nhiễm môi trường. Trong thời kỳ mang thai là người mẹ sử dụng rượu, bia, chất kích thích gây ra ảnh hưởng đến quá trình phát triển ở trẻ và dẫn đến chứng tự kỷ ở trẻ. 

Khi mang thai người mẹ tiếp xúc nhiều với không khí ô nhiễm, đặc biệt là kim loại nặng có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng tự kỷ. Các tác nhân môi trường có thể bao gồm flavonoid trong thực phẩm, khói thuốc lá và hầu hết thuốc diệt cỏ có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng tự kỷ ở trẻ.

2. Yếu tố di truyền

Các nghiên cứu về tỷ lệ chỉ ra rằng, nếu cha mẹ có một trẻ em rối loạn phổ tự kỉ thì nguy cơ có trẻ thứ hai bị tự kỉ cao gấp 15-30 lần cha mẹ có trẻ em phát triển thông thường. Nếu một trẻ sinh đôi cùng trứng bị tự kỉ thì anh chị em sinh đôi sẽ có khả năng bị tự kỉ cao khoảng 36-91%, nếu sinh đôi khác trứng thì tỷ lệ này khoảng 0-5%. Không có bằng chứng là tự kỉ được gây ra bởi bất thường của một gen đơn mà có lẽ do bất thường của nhiều gen khác nhau.

Các thành viên trong gia đình của trẻ em rối loạn phổ tự kỉ cũng có biểu hiện suy kém về ngôn ngữ và xã hội với tỷ lệ cao hơn so với gia đình có trẻ em phát triển thông thường. Nếu rối loạn này chỉ do di truyền mà thôi thì tất cả các trường hợp sinh đôi cùng trứng đều bị ảnh hưởng, tuy nhiên, thực tế không diễn ra như vậy.

Các nghiên cứu mới về di truyền cho thấy, một số vùng đặc biệt trên nhiều - nhiễm sắc thể khác nhau, đặc biệt là các nhiễm sắc thể số 2, 7, 13 và 15 có thể là vị trí của những gen nhạy cảm với tự kỉ (Barnby &Manaco, 2003; Yonan và cộng sự 2003). Tuy nhiên, tên của các gen nhạy cảm này vẫn chưa được xác định. Các gen nhạy cảm không trực tiếp gây ra rối loạn nhưng có thể tương tác với các yếu tố môi trường để gây ra tự kỉ.

Có hơn 100 gen đã được đánh giá như là gen nhạy cảm đối với tự kỉ. Gen EN-2 trên nhiễm sắc thể số 7 có liên quan đến sự phát triển của tiểu não (Cheh và cộng sự, 2006; Millen và cộng sự, 1994). Những bất thường trong sự phát triển của tiểu não có bằng chứng tương ứng ở những cá thể bị tự kỉ, những bất thường này bao gồm: những tế bào Purkinje bị suy giảm ở vỏ của tiểu não  (Courchesne, 2004).

3. Các yếu tố tâm lý thần kinh

Tự kỉ là một rối loạn về phát triển thần kinh (Neurodevelopmental Disorde). Tỷ lệ động kinh và những bất thường về điện não đồ có ở khoảng 50% người bị tự kỉ, điều này cho thấy một minh chứng chung về bất thường chức năng của não bộ. Có hàng loạt các bất thường về não bộ đã được xác định tương ứng với xáo trộn Ở giai đoạn sớm của quá trình phát triển thần kinh xảy ra trước 30 tuần tuổi thai (Gillberg, 1999; Minshew, Johnson & Luna, 2000). Các suy kém về tâm lý thần kinh xảy ra ở nhiều lĩnh vực khác nhau như ngôn ngữ, định hướng, chú ý, trí nhớ, chức năng thực hành (Dawson, 1996).

Bản chất lan toả của những suy kém này gợi ý có nhiều vùng của não có liên quan bao gồm cả vỏ não và dưới vỏ. Các kiểu tâm lý thần kinh cũng thay đổi theo mức độ nặng nhẹ của rối loạn, ví dụ, trẻ có chức năng kém có thể có suy kém trí nhớ cơ bản như trí nhớ ghi nhận qua thị giác, qua trung gian thùy thái dương giữa. Ngược lại, trẻ có chức năng cao có suy kém khó phát hiện trong trí nhớ làm việc | hoặc trong việc mã hoá các thông tin lời nói phức tạp, điều này có thể liên quan đến chức năng cao cấp hơn của vỏ não (Dawson, 1996).

Chuyển hoá glucose (chất đường) ở não trẻ em rối loạn phổ tự kỉ cao hơn so với nhóm khác (Chugani, 2000). Những nghiên cứu về chuyển hoá của não gợi ý có sự suy giảm lưu lượng máu ở thùy trán và thùy thái dương, giảm các nối kết chức năng giữa các vùng vỏ não và dưới vỏ, có một sự trưởng thành chậm của vỏ não trán, những phát hiện này gợi ý sự trưởng thành chậm của vỏ não trán có liên quan đến suy kém chức năng thực hành ở trẻ em rối loạn phổ tự kỉ (Zilbovicius và cộng sự, 1995).

Các thay đổi ở thân não, vùng phía sau của cầu não bị giảm kích thước, những nhân ở vùng này bao gồm nhân thần kinh mặt, nhân olive trên,... nhỏ hơn so với kích thước bình thường hoặc thậm chí có thể biến mất.

Có một số bất thường ở thuỳ thái dương, tiểu não ở nhiều trường hợp nhưng lại hông đúng cho tất cả các trường hợp (Dawson và cộng sự, 2002). Tiếu não là phần não liên quan đến khả năng vận động và thăng bằng, tuy nhiên tiểu não còn liên quan án ngôn ngữ, học tập, cảm xúc, và chú ý, có những vùng đặc biệt trong tiêu hao cười rối loạn phổ tự kỉ nhỏ hơn so với người không có rối loạn phổ tự kỉ.

Vùng hạnh nhân (Amygdala) là một vùng thuốc thuỳ thái dương giữa (có mporal Lobe) có kích thước lớn hơn một cách bất thường, vùng này phụ ra lý thông tin về cảm xúc, điều này có thể ảnh hưởng đến sự suy kém về việo in biểu lộ nét mặt và chú ý chung đến vật thể khác, đây là hai chức năng như - xã hội đều bị ảnh hưởng ở trẻ em rối loạn phổ tự kỉ (Sparks và cộng sự, 2002). Muson và cộng sự (2006) ghi nhận rằng, vùng hạnh nhân lớn hơn ở trẻ em rối loạn phổ tự kỉ từ 3-4 tuổi thường đi kèm với quá trình rối loạn nặng hơn ở giai đoạn trước khi đến trường.
 

  • Chia sẻ: